سرزمین همیشه سبز و پربرکت مازندران با داشتن ریشه در اعماق تاریخ ایران زمین با وسعت ۲۳هزار کیلومترمربع دارای اماکن دیدنی و جاذبههای گردشگری بسیاری است.
وجود محوطههای باستانی و آثار برجای مانده ازآن نظیر "جام زرین کلاردشت" وجاذبههای طبیعی نظیر "شبه جزیره میانکالهو تالاب بینالمللی آن"، پناهگاه حیات وحش "دشت ناز" و "دودانگه" با انواع حیوانات وحشی و اهلی، جنگلهای سرسبز و زیبا با مناظر دلفریب رودها و جویبار خروشان وروان، چشمههای آب گرم و آب معدنی باعث شده تا مازندران بهشت گردشگران ایران و جهان باشد.
راههای دسترسی به استان مازندران از چهارطریق راه آهن، جاده، هوایی و دریایی میسر است. راه آهن سراسری تهران به گرگان در مازندران از شهرهای پل سفید، زیراب، شیرگاه، قائم شهر، ساری، نکا، بهشهر و گلوگاه عبور میکند. راهآهن مازندران علاوه بر نقش مهم در صنعت حمل و نقل در تمامی طول مسیر دارای جاذبههای بینظیر است که از جمله "پل ورسک و سه خط طلا" از جاذبه- های منحصر به فرد این مسیر زیبا است.
سه جاده زیبا و کوهستانی "کندوان" به طول ۲۰۲کیلومتربه شهر"چالوس" واقع در غرب مازندران، جاده "هراز" به طول ۱۸۱کیلومتر به شهر آمل واقع در منطقه مرکزی و جاده "سوادکوه" به طول ۲۳۰کیلومتر به شهر قائمشهر واقع در منطقه شرق از ورودیهای جادهای به استان مازندران است.
ارتباط هوایی مازندران با کشورهای جهان و استانهای مختلف کشور با سه فرودگاه رامسر، نوشهر و ساری برقرار است. دو بندر امیرآباد و نوشهر در مازندران علاوه بر رونق تجارت استان در جابجایی مسافر به کشورهای حاشیه دریای خزر فعال هستند.
جاذبههای تاریخی و طبیعی:
* آمل
شهرستان آمل بیشترین تعداد جاذبههای گردشگری در بخش طبیعت گردی و آثار باستانی را در استان مازندران به خود اختصاص داده است.
کوهنوردی و صعود به "دماوند" یا "بام ایران" یکی ازبهترین انواع تورهای گردشگری در این شهراست بهطوری که سالانه بیش از ۱۲هزار گرشگر خارجی به این قله صعود میکنند.
حرکت از شهر آمل به طرف مسجد امام زمان در ارتفاع ۲۲۰۰متری پای قله دماوند و اقامت شبانه روزی در مسجد، حرکت پیاده برای صعود قله دماوند و پناهگاه دوم و از آنجا به نوک قله و حرکت از پلور به طرف دره و دریاچه سد لار ، حرکت از لار به طرف آبگرم معدنی اسک ، لاریجان و آبشارهای شاهاندشت و از آنجا برای دیدن اثر تاریخی سنگی شکل شاه ، پارک جنگلی میرزا کوچک خان هراز و از آنجا به امامزاده عبدالله از تورهای گردشگری این شهرستان است.
همچنین در داخل شهر آمل اماکن تاریخی نظیر پل دوازده چشمه ، گنبد میر بزرگ ، بقعه ناصرالحق و آتشکده است.
* بابل
شهرستان بابل به یک شهر دانشگاهی مشهور است و تعداد وجود مراکز آموزش عالی در آن بیشتر از دیگر شهرهای مازندران است.
بابل دارای جاذبههای تاریخی و طبیعی از جمله ییلاق شیخ موسی با آثار طبیعی و تاریخی ، آب معدنی آرزو و تکیه تاریخی مقری کلا است.
در داخل شهر بابل اماکن دیدنی پل محمد حسن خان ، کاخ و برج سلطنتی ، بنای درویش فخرالدین ، کیجا تکیه و گنجینه را میتوان نام برد.
بازار ماهی فروشان، بازارحصیرو پنجشنبه بازار از جمله بازارهای معروف خرید و فروش در بابل است.
* بابلسر
شهرستان بابلسر از مناطق زیبا و توریستی مازندران است که در منطقه جلگهای و درکنار ساحل واقع شدهاست، رودخانه بابلرود که از وسط این شهر میگذرد شهر را به دوقسمت تقسیم میکند.
دو پل زیبا بر روی این رود که یکی توسط آلمانیها و دیگری توسط متخصصین ایرانی ساخته شده منحصر به فرد است.
همچنین ازآنجا که رودخانه بابلرود به دریای خزر متصل است بالا آمدن آب رودخانه دیدنی و زیبا است.
وجود اسکلههای قایقرانی در کنار رودخانه با انواع قایقهای دو پدالو به جذابیت این رودخانه افزوده استو روشنایی در شب و انعکاس نور درداخل آب رودخانه فضای دلپذیری را برای مسافران و گردشگران فراهم میکند.
همچنین وجود صنوبرهای بلند در دوطرف پیاده رو رودخانه بابلرود نمایی دیگر به این شهر داده است.
قایقهای ماهیگیران و وجود طرحهای متعدد دریا، پلاژها و وجود مجموعههای اقامتی زیبا اوقات خوبی را برای گردشگران در این شهر فراهم میکند.
ورزش اسکی و قایقرانی در دریا و رودخانه برای علاقه مندان دایر بوده و مسافران برای سفر دریایی میتوانند از قایقهای تندرو استفاده کنند.
بقعه امامزاده ابراهیم از زیارتگاههای مهم این شهرستان است.
* بهشهر
بهشهر از شهرستان استان مازندران است که سابقه سکونت در آن به دوره میانه سنگی میرسد، این شهر به دلیل قرار گرفتن در جاده ترانزیتی خراسان و رفت آمد زائران حرم امام رضا (ع ) دارای موقعیت ممتازی است.
پارک جنگلی عباس آباد، خلیج میانکاله، سواحل زاغمرز، غارهوتو، عمارت و باغ شاه و کاخ چشمه عمارت از جاذبههای مهم این شهرستان است.
حرکت به طرف توسکا چشمه گلوگاه و بازدید از این منطقه، ساحل دریای آرام گلوگاه و حرکت به سوی جزیره میانکاله و تالاب زیبای آن از تورهای مهم این شهرستان است.
جزیره میانکاله که محصول فرایند مرفولوژیکی جریان دائمی آب دریای خزر است در ۱۲کیلومتری شرق بهشهر و راه دسترسی به آن آسفالته است.
این جزیره با تپههای شنی ساحلی، دارای درختچههای از انار، تمشک وحشی است، در این جزیره سالانه هزاران پرنده مهاجر مانند فلامینگو، قو، غاز و انواع اردک پناه میگیرند.
این مجموعه در فهرست اماکن زیست محیطی جهانی ثبت شدهاست و از زیباترین تالابهای جهان به شمار میرود.
* ساری
شهرستان ساری به عنوان مرکز استان مازندران دارای اماکن دیدنی وجاذبه- های مختلف تاریخی و طبیعی است که تورهای اقامتی زیادی در این شهرستان دایر است.
مجموعه اقامتی سد شهید رجایی، هتل اسرم، بادله و هتل ساحل نارنج و سالاردره از مهمترین مراکز اقامتی ساری است.
مجموعه تاریخی "فرحآباد" در ۲۸کیلومتری شمال ساری و در ورودی خزرآباد در سه کیلومتری ساحل دریای خزر قرار دارد.
این مجموعه شامل مسجد و با دیوارهای برجای مانده از یک کاخ سلطنتی است که به دستور شاه عباس صفوی ساختهشده و تفرجگاه ساحلی شاهان صفوی بود،مسجد باایوانهای رفیع، شبستانها، حجرهها و مناره از مهمترین بناهای تاریخی مازندران در این مجموعه است.
در ضمن بازدید از این مجموعه نیاز به هماهنگی قبلی دارد.
پناهگاه حیات وحش دشت ناز با ۵۵هکتار وسعت در ۳۵کیلومتری شمال شرق ساری از دیگر جاذبههای مازندران است.
محل تکثیر گوزن زرد خالدار ایرانی در این منطقه است، دشت ناز برای علاقمندان بهطبیعت و حیات وحش بسیار جذاب ودیدنی است و گردشگران میتوانند با مجوز از سازمان محیط زیست از تماشای گوزن زرد، قرقاول و کبوتر لذت ببرند.
پناهگاه حیات وحش سمسکنده ، پارک جنگلی شهید زارع ، سد سلیمان تنگه ، برج سلطان زینالعابدین ، بقعه امامزاده یحیی ، آب انبار نو، حمام وزیری ،خانه قدیمی کلبادی و برج رسکت از دیگر جاذبههای طبیعی وتاریخی ساری است.
* قائمشهر
شهرستان قائمشهر از مناطق صنعتی مازندران است، این شهر به دلیل بافت صنعتی و کارگری دارای شکل قدیمی بوده که گشت و گذار از داخل این شهر برای گردشگران فرهنگی جالب توجه است.
پارک جنگلی تلار،چشمه هزارون و تکیه کردکلا و امامزاده صالح از اماکن طبیعی و تاریخی این شهرستان مازندران است.
*سوادکوه
یکی از شهرستانهای استان مازندران در شمال ایران است که در ناحیهٔ البرز مرکزی و در مجاورت استان سمنان قرار گرفته است. مهمترین شهر این شهرستان شهر پل سفید بوده که دارای بیشترین جمعیت و مساحت در سطح شهرستان میباشد. شهر پل سفید مرکز این شهرستان میباشد. از جمله اماکن دیدنی این شهرستان می توان به دریاچه شورمست، غار دانیال،پل ورسک، قله کنگلو ،دریاچه شور مست، جنگل های فریم و زیرآب، غار اسپهبد خورشید، غار زنگیان، غار دیولیلم، برج لاجیم، کاروانسرای گدوک، پل داخل شهر شیر گاه، پل شاهپور شیرگاه سقانفار زیولا اشاره نمود.
* نکا
شهرستان نکا در حد فاصل ساری و بهشهر در کنار جاده ترانزیتی شمال ایران قرار دارد و جاذبههای آن خارج از شهر است. دریاچه "استخرپشت "در ۲۵کیلومتری جنوب شهرستان نکا واقع است کهدر کنار این دریاچه مزارع برنج وجود دارد.
"آب معدنی قرمرض" که دارای خواص درمانی بویژه برای امراض کلیوی است از دیگر جاذبههای شهرستان نکا است.
* نور
گستردگی شهرستان نور از ساحل دریا تا ارتفاعات البرز میانی ، وجود تنوع آب و هوایی ، رودخانهها و آبشارهای طبیعی همراه با آثار تاریخی و باستانی اعتبار ویژهای به این شهرستان بخشیده است.
پارک جنگلی نور، ساحل دریا، آبشار آب پری، آب گرم معدنی لاویچ از جاذبه های مهم طبیعی نور است.
یوش و زادهگاه "نیمایوشیج "در فاصله پنج کیلومتری غرب بلده و در مسیر منتهی به جاده کندوان علاوه بر جذابیتهای طبیعی ، زادگاهزیبای نیما شاعر معروف و نوپرداز معاصر که مقبره وی همواره مورد استقبال ادب دوستان جهان است ، قرار دارد.
خانه نیما که آرامگاه وی نیز است از بناهای اواخر دوره صفویه است که با ویژگیهای سنتی منطقه کوهستانی نور ساخته شده و با پلان مربع شکل دارای یک حیاط مرکزی و اتاقهای متعدد در اطراف حیاط است، عناصر تزیینی آن شامل آجر کاری ، گچ بری ، رنگ کاری، خراطی ارسیهای زیبا و اینه کاری از زمره آثار مهم کشور است.
"فیل سنگی" واقع در روستای لاویچ که دراثر عوامل و فرسایش طبیعی به شکل یک فیل نشسته برزمین خودنمایی میکند از دیگر جاذبههای تاریخی نور است.
* تنکابن
شهرستان تنکابن با ترکیبی از جاذبههای دریا، دشت، جنگل و کوهستان برای انواع تورها و انگیزههای مختلف گردشگری مناسب است.
طبیعت گردی با استفاده از دریا، آبهای گرم معدنی، پارکهای جنگلی، آبشار و آب و هوای ییلاقی قابلیت برنامهریزی برای گردشگران را دارد.
"غار دانیال" در ارتفاعات مشرف به سلمانشهر در ۳۰کیلومتری شرق تنکابن قرار داردکه در داخل این غار آب بسیار سرد وگوارا است، مواد آهکی چکیده از سقف غار منظره زیبایی به این غار داده است.
پارک جنگلی چالدره، دشت دریاسر، اثر طبیعی خشکه داران، آب گرم معدنی فلک ده، منطقه ییلاقی سه هزار، آبشار فرهادجوی و قله سیالان از دیگر جاذبه های تنکابن است.
حمعه بازار ، بازار روز و شیطان بازار و بازار ماهی فروشان از بازارهای این شهرستان است.
* چالوس
چالوس از شهرهایی است که دربین گردشگران خارجی شهرتی خاص دارد و بیشتر آنان برای دیدن چالوس به ایران و مازندران سفر میکنند.
برگزاری تورهای متعدد برای دیدن کندلوس، دیو چشمه، دریاچه ولشت، شهر ییلاقی کلاردشت ، مجتمع تفریحی نمک آبرود و کاخ چایخوران مناسب است.
کاخ چایخوران که متعلق به دوره پهلوی است در مسیر جاده کندوان و در شش کیلومتری شهر چالوس واقع است.
دریاچه ولشت در جنوب غربی شهر چالوس و هفت کیلومتری شهر کلاردشت واقع است،این دریاچه مامن پرندگان مهاجر، ماهی و سایر آبزیان است.
شهرک تله کابین نمک آبرود از دیگر جاذبههای توریستی چالوس است که به دلیل وجود دشت، جنگل، دریا ، شالیزار و امکانات تفریحی ،فرهنگی و ورزشی محل مناسبی برای گذراندن اوقات گردشگران است.
شهر "کلاردشت" در ۴۸کیلومتری جنوب غربی چالوس در محور کندوان قرار دارد این شهر به بهشت جهان معروف است و دارای آب و هوای بسیار لطیف است.
* رامسر
شهرستان رامسر با شهرت "عروس مازندران" در منتهیالیه غربی مازندران در دامنه جنگلی و زیبای البرز و سواحل رویایی دریای خزر از جاذبههای متعدد و زیبایی برخوردار است.
جواهرده تنها روستای ایران است کهیک واحداقامتی تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری دارد ومحل مناسبی برای برگزاری تورهای گردشگری میباشد.
هتل قدیم رامسر با معماری زیبا در مرکز شهر در دامنه کوههای مشجرو فضای سبز با محوطهسازی چشم نواز واقع شده و در سال ۱۳۱۷شمسی مورد بهرهبرداری قرار گرفته و از مهمترین هتلهای خاورمیانه است.
پارک جنگلی صفارود، آبهای گرم معدنی، قله مارکوه، جنگل دالخانی و موزه تماشاگه خزر از دیگر جاذبههای رامسر است.
هتل بزرگ رامسر از معروفترین هتلهای مازندران در مرکز شهر فعال است.
صنایع دستی مازندران
از صنایع دستی موجود در استان مازندران میتوان به قالی بافی، گلیم بافی، جاجیمچه بافی، بافت گلیچه، چوقا، شمد و ملحفه، سوزن دوزی، رنگرزی و چاپ سنتی سفالگری و سرامیک سازی، فرآوردههای پوست و چرم، هنرهای مرتبط با فلز، هنرهای مرتبط با چوب، حصیر بافی، طراحی سنتی و نگارگری، صحافی و جلد سازی سنتی، صنایع دستی دریایی عروسک سازی اشاره کرد. قالی بافی و گلیم بافی از رشتههای اصلی و اساسی مازندران نیست ولی در استان بافته میشود. د